De Baobab-reis Zuid-Afrika, Swasiland en Lesotho wordt afwisselend van noord naar zuid en van zuid naar noord uitgevoerd. Wij volgen de route van zuid naar noord: Kaapstad naar Johannesburg. Het plaatje geeft de route goed weer, al reizen we dus "andersom"!

We zijn blij dat we pas eind van de middag vliegen. Nadat we allebei gewerkt hebben tot woensdagavond, gaat het grootste deel van de donderdag voorbij met restjes werk, ICT4FREE, tas pakken, huis opruimen, brunchen etc. etc. Uiteindelijk zitten we "lichtelijk buiten adem" om half 2 in de auto. Karst brengt ons naar Schiphol, zodat we met de auto kunnen.

 

We checken in (altijd een leuk spelletje: zien we al groepsleden?!) en drinken nog een bakkie met Karst. De vlucht naar Londen is kort, maar erg mooi. We zien Texel en boven Londen the Tower Bridge en the Milennium Wheel. De overstap is relaxed: we blijven in hetzelfde gebouw en kijken met een snackie vliegtuigen in de ondergaande zon.

 

Daarna inchecken bij gate 8 waar een enome rij mensen klaar staat om zich met ons in de Boeing 747-400 te proppen. De stoelen zijn wat krapjes, maar we hebben een eigen "flight entertainment centre" in het schermpje in de stoel voor ons. Het eten is laat, half 11, maar lekker en na een filmpje (Ocean's 13) vallen we in slaap.

De nacht is kort en we slapen wat onrustig. Rond half 6 zijn we allebei wakker. Het uitzicht is prachtig, over de rode zandduinen van Namibie. Na een snel ontbijt zijn we rond kwart voor 8 boven Kaapstad, waar we een prachtig uitzicht hebben op de Tafelberg en Robbeneiland.

Na de landing maken we kennis met de (lekker kleine) groep, bestaande uit Cees en Wilma, Cees en Anneke, Sietse en Janneke, Jan en Trijnie en Eddy en Esther.

We worden  bovendien opgewacht door reisleider Kobus de Jonge, een echte “Boer” en afstammeling van de oorspronkelijke Nederlandse immigranten. Hij heeft zijn eigen tourcompany en valt in voor de onverwacht uitgevallen Baobab-reisleider. Kobus praat "Nederkaans" met ons, zijn eigen mengeling van Afrikaans en Nederlands en meteen in het eerste praatje moeten we erg lachen om elkaars taalgebruik. Hij gebruikt woorden als "prikkelpoppie"(mooi meisje), "scootrekenaar" (laptop) en "snaaksigkeit" (achterbaksheid).

Hij neemt ons, omdat het weer geweldig is en er voor morgen regen op het programma staat, meteen mee naar de Tafelberg. Met het kabelbaantje waarvan elke cabine ronddraait gaan we omhoog. Het is heerlijk fris boven en het uitzicht is adembenemend. We kijken over de hele baai uit en genieten.

Na een uurtje boven brengt Kobus ons naar het Waterfront, waar we de tijd doorbrengen met lunch en een beetje winkelen, zodat we uiteindelijk rond half 3 inchecken in hotel Tulip Inn.

 

We hebben een simpele, maar lekker rustige kamer op de 6e verdieping, waar we douchen en een uurtje slapen. Daarna besluiten we dat het eigenlijk zonde is om niet nog even te genieten van het weer en trekken we samen de stad in. We lopen naar de Compagnietuinen, rond 1650 aangelegd door Jan van Riebeeck, de stichter van het huidige Kaapstad. Oorspronkelijk werd hier fruit en groente verbouwd voor de zeelieden: later werd het een siertuin. Het is lekker weer, de tuinen zijn mooi en overal rennen eekhoorntjes rond. Na nog een beetje dwalen in de omgeving gaan we als de winkels sluiten naar het hotel terug.

 

's Avonds eten we bij een erg gezellig wild-restaurant: Martijn eet carpaccio van kudu, struisvogel, kokodil en springbok, gevolgd door een pittige goulash. Karin eet camembert, gevolgd door springbok. Rond half 10 worden we opgehaald door Kobus; terug in het hotel zijn we binnen een paar minuten onder zeil!

Het ontbijt blijkt zowaar erg luxe: we kunnen eieren door een kok laten "bewerken" en verder kiezen uit vers fruit, broodjes, thee, koffie, etc. Na een stevige hap zitten we keurig om 8 uur beneden, in de verwachting dat we naar de Kaap gaan. Kobus heeft echter anders besloten. Het weer wordt morgen nog slechter dan vandaag en belangrijker: morgen is het zondag en kunnen we geen wijn gaan proeven. Daarom geeft hij ons een half uurtje "geschiedenisles" over Zuid-Afrika en neemt ons daarna mee voor een korte stadsrondrit en een bezoekje aan de Compagnietuinen. We zijn blij dat we gisteren plaatjes hebben geschoten want het is grijs vandaag en af en toe valt er een spatje regen.

Vervolgens is het wijntijd. We rijden naar wijnhuis Fairview, in de buurt van Franschhoek, waar we voor het ongelooflijke bedrag van 15 Rand (ongeveer 1,50 euro) een keuze kunnen maken uit bijna 30 wijnen en allerlei kaassoorten. Het is nog wat vroeg voor een echte slemppartij, maar we genieten wel van achtereenvolgens een sauvignon blanc, een Goats do Roam rosé en vervolgens nog 4 rode wijnen, waarvan met name de Goatfather (een speciale blend van het huis) en een Mourvedre echt heel erg lekker zijn. Ook de kazen zijn om je vingers bij op te eten: vooral de camembert en een Bley, een zachte kaas die een beetje lijkt op een kruising tussen brie en een port salut, zijn heerlijk.

Kobus haalt ons na ongeveer 2 uur weer op. Hij heeft in de tussentijd geld op de bank gezet. We hebben hem allemaal een vast bedrag gegeven, waarvan hij deze reis alle fooien en entrees betaald. Als we extra dingen doen betalen we het zelf of betalen we hem extra: als we ergens niet aan mee doen, krijgen we het geld terug. Om te zorgen dat we geen van allen met een te groot bedrag rondlopen, zet hij alles op een speciale rekening, waar hij telkens kleine beetjes van afhaalt.

We maken een lunchstop in Franschhoek, genoemd naar de vele Fransen die hier kwamen en onder andere de kunst van het wijn maken verbeterden. Tot die tijd stond Zuid-Afrikaanse wijn te boek als bocht, maar vooral de Fransen hebben het gemaakt tot wat het nu is. Koken kunnen de Fransen ook en Franschhoek staat vooral bekend om de vele restaurantjes en eetgelegenheden: iets voor elke smaak en elke portemonnee. We kiezen een broodjeszaak uit, waar we elk een enorme sandwich eten. Het valt ons, net als gisteren, op dat het eten van uitstekende kwaliteit is, dat de porties enorm zijn en alles erg goed te betalen is. Dat wordt lijnen als we terug komen...

Na het eten maken we nog even een rondje: we bekijken het kleine kerkje en dwalen wat langs de winkeltjes. Daarna is het weer tijd voor de bus. Het weer is inmiddels behoorlijk verslechterd. De temperatuur is flink gezakt en het regent. Daarmee beperken we het geplande bezoek aan Stellenbosch tot een bezoekje aan "Ome Sam se Winkel", een winkel die sinds 1904 van alles en nog wat verkoopt. Erg leuk : het staat er stampvol onzin en het gebouw zelf is oorspronkelijk. Daarna rijden we terug naar Kaapstad waar we 2 1/2 uur doorbrengen in de Kirstenbosch Botanische Tuinen. Deze enorme tuinen beslaan een terrein van 36 hectare en bevatten (bijna) alle inheemse planten, struiken en bomen van Zuid-Afrika. Erg mooi en de vele kleurige vogeltjes maken het helemaal af!

Daarna zijn we wel een beetje klaar met alles. Na een half uurtje opknappen in de hotelkamer, brengt Kobus ons naar de Waterfront, waar we samen met groepsgenoten Anneke en Cees eten bij een Grieks visrestaurant. Martijn een platvisje en Karin een pul (!) grote garnalen en allebei yoghurt met nootjes en honing toe. Het is erg gezellig en het eten lekker, dus de tijd vliegt. Uiteindelijk zijn we rond 10 uur - opnieuw dankzij Kobus, die we nu al 1 van de meest servicegerichte reisleiders ever vinden - terug in het hotel. We slapen net zo snel als gisteren!

Bij het opstaan is het koud en regenachtig. Met een graad of 10 – later 13 – is het uitzonderlijk koud en nat voor de tijd van het jaar. We besluiten ons er weinig van aan te trekken, maar nemen wel een extra trui mee. We vertrekken na het ontbijt vroeg naar Valsbaai, zo genoemd omdat de eerste Europeanen dachten dat ze in de baai van Kaapstad waren geland. Iin feite keken ze op de achterkant van de Tafelberg in plaats van op de voorkant.

Op weg ernaar toe stoppen we langs de weg, met uitzicht op zee en er blijken walvissen vlak bij de kust te zijn, de Southern Right Whale (Zuidkapers)! Ze komen daar om te baren: er is veel voedsel en ze hebben er bescherming tegen haaien. Het is een machtig gezicht al zegt Kobus dat we ze van nog veel dichterbij gaan zien. We rijden door naar Boulders Beach bij Simon’s Stad waar we een kolonie van Zuidafrikaanse pinguins vanaf vlonders kunnen bekijken. Een geweldig gezicht: we kunnen dichtbij komen en ze scharrelen onbekommerd rond; de kleintjes pluizig in de rui.

Daarna rijden we door naar Kaap de Goede Hoop, waar het hard waait, maar niet regent. De zon breekt zelfs even door. We worden gefotografeerd bij HET bord en daarna rijden we door naar De Kaappunt, feitelijk het meest Zuidwestelijke puntje van het continent. We nemen een soort kabelbaantje omhoog en Martijn klimt dan nog hoger naar de vuurtoren. Hij ziet walvissen vlak onder de kust en maakt prachtige plaatjes. Karin is jaloers en blij dat ze er al wat heeft gezien. We lunchen in het restaurant (opnieuw veel, lekker en goed te betalen) en als we naar  buiten komen blijken er twee walvissen onder de kust net onder het restaurant te zwemmen. Karin is helemaal opgetogen: wat een traktatie en dat zonder te klimmen! Op de weg terug zien we bavianen: grote, kleintjes en 1 zonder arm en poot aan de linkerkant. Zo vlak naast de weg als ze zitten, zijn we niet verbaasd!

In het hotel werken we de site bij en om 18 uur stappen we in het busje naar Signal Hill, om daar de zonsondergang te fotograferen. Hoewel we wat mooie plaatjes van de zon door een regenbui krijgen, missen we door de grote hoeveelheid wolken en regen de echte ondergang. We moeten we erg lachen om een bus vol Japanse toeristen die binnen 10 minuten uit en weer in de bus is, alle 45!

Samen met Eddy, Esther, Anneke en Cees eten we bij de Mexicaan. Margharita (Karin) en Long Island Icetea (Martijn) erbij en we zijn helemaal blij. We duiken vroeg ons mandje in: morgen vertrekken we uit Kaapstad!

Vandaag vertrekken we uit Kaapstad. Via kustplaatsen vol “aftreders” (gepensioneerden) rijden we langs het water. We stoppen vlak bij Hermanus, waar we opnieuw Zuidkapers vlak bij de kust zien! Ze zijn met het blote oog al goed waar te nemen en we maken veel plaatjes van deze prachtige beesten.

In Hermanus drinken we koffie, waarna we op zoek gaan naar “wild”. We zien schattige Klipdassies (rock hyraxes), die heel stil blijven zitten, ook als we heel dichtbij komen. We horen dat Klipdassies de naaste levende verwant van de olifant zijn! Daarna worden onze ogen onverbiddelijk getrokken door de machtige walvissen, die hier tot op 50 meter van de kust komen. We maken foto’s uiteraard, onder andere van de Zuidkaper die tot halverwege het water uitkomt. Als Kobus ons vertelt dat de boottocht niet doorgaat omdat de golven te hoog zijn, vinden we het niet eens erg. Wat een traktatie!

Via de Tuinroute rijden we naar Stellendam. Golvende velden, prachtige bloemen, rietbokken in de weilanden... het is jammer dat het opnieuw grijs en regenachtig is vandaag, maar verder genieten we!

De lunch in Stellendam is traditioneel, in een oude Drosty, een grote boerderij waar de plaatselijke regent woonde. We genieten van vers brood (Roosterkoek) met heerlijk zachte kaas (Karin) en een quiche (Martijn) en kijken nog snel even wat rond. De rest van de route is prachtig. Onderweg zien we veel vogels: een orange breasted sunbird, een jackhalsvogel, een steppenarend, blauwe kraanvogels, een geelbekvalk, felgekleurde wevervogels en zelfs een heilige ibis. In het donker komen we uiteindelijk in Oudtshoorn aan. We delen een werkelijk enorme cabin met Esther en Eddy en na een korte opfris sessie en een uurtje in heerlijke stilte lezen, eten we bij Jemima. Dat blijkt terecht bekend te staan als een van de beste restaurants van Zuid-Afrika. We eten venison en – hoe kan het hier ook anders – struisvogel (“volstruis”). ’s Avonds vallen we bekaf in ons bed!

Vroeg op, want ook vandaag hebben we een vol, maar leuk, programma. We worden ondertussen wat moe van het koude, natte weer. Iedereen loopt in dikke truien en een aantal mensen heeft zelfs extra spullen gekocht. Kobus is verbijsterd: het hoort hier 35 graden te zijn en Oudtshoorn heeft normaal de meeste zonuren per jaar.

We rijden als eerste naar een struisvogelfarm, waar we in een leuke rondleiding veel leren over deze gekke beesten. Deze echte saharavogel komt inmiddels in grote aantallen voor rondom Oudtshoorn. Zo’n 500.000 exemplaren worden gefokt voor hun huid, veren en vlees. We ontmoeten Bertha, een 6-jarige struis die we mogen voeren, en twee paartjes: Adam en Eva (al 30 jaar bij elkaar) en Bonny en Clyde (al 6 jaar bij elkaar) die allemaal kleintjes (van zichzelf en anderen) opvoeden. De kleintjes zijn om op te vreten (nee, niet letterlijk)! We kunnen “helaas” niet op een struis zitten (het is te nat), maar we mogen ze wel voeren, wat een “volstruismassage” oplevert. Plaatjes volgen...

Na de struisvogels zijn de Kango grotten aan de buurt, grotten met een gangenstelsel van  ongeveer 5,5 kilometer. De grotten staan bekend als een van de mooiste druipsteengrotten ter wereld en we zijn inderdaad erg onder de indruk. We zien enorme stalagtieten en stalagmieten, die tussen de 50.000 en 1,5 miljoen jaar oud zijn. De Afrikaans sprekende gids vertelt honderduit en is blij met een kleine groep van 12: normaal heeft hij groepen tot wel 100 man groot! De grotten zijn een aanslag op Karin’s knieen, maar erg de moeite waard: onderweg naar buiten zien we nog een kleine vleermuis.

Na het bezoek rijden we naar Knysna (lees: Nijsna), waar we lunchen in cafe Mario en daarna op de boot naar Featherbed Nature Reserve. De gids kletst alles ongeinteresseerd aan elkaar en vindt zichzelf fantastisch. We proberen hem te negeren (wij vinden hem minder fantastisch) en genieten van het feit dat het even droog is. Op het eiland gaat iedereen met een kar naar boven en loopt daarna naar beneden naar de kust, waar het water bulderend op de rotsen slaat. Wilma en Karin gaan met de kar mee terug en bekijken blauwe duikers (mini-hertjes) in een afzetting. Op de boot terug breekt de zon door en zien we vissen in het water, wat helemaal helpt om de ongelooooooflijk leuke gids uit te bannen. In de auto begint het weer te storten en dat blijft de rest van de dag zo. We arriveren in de stromende regen in de prachtige Storms River Lodge. We krijgen een geweldige kamer: op de 1e verdieping, met ramen aan alle kanten.

Om half 8 staat het eten voor ons klaar: zelf gekookt en het smaakt prima. We blijven nog even kletsen en Martijn speelt een spelletje schaak met Cees (dat hij door meer geluk dan wijsheid ook nog wint). Als we om kwart over 10 in bed belanden slaat de regen met enorme herrie op het dak. We vallen tevreden in slaap, maar vragen ons wel af of het deze vakantie nog wat wordt, met dat weer...

Het voordeel van op tijd slapen is dat je op tijd wakker wordt, maar 6 uur vinden we wel erg vroeg. Uiteindelijk staan we rond kwart over 7 op en om 8 uur zitten we aan het ontbijt. Vers fruit, yoghurt, cornflakes, brood, ei: je kunt het zo gek niet bedenken! Uiteindelijk vertrekken we heel relaxed om 9 uur. In de auto regent het natuurlijk weer en we zien de komende dag wat somber in. Het uitzicht aan het water, aan de monding van Storms Rivier, maakt veel goed. De golven slaan tot vele meters hoog en we staan met open mond een tijdje te kijken. Daarna vertrekt iedereen – met uitzondering van Karin – voor een wandeling van 2 uur. Dat blijkt echter snel over: na 3 kwartier is iedereen weer terug. Het pad bleek afgezet. Door de vele regen is een deel weggeslagen.

Na een kop koffie proberen we het opnieuw: deze keer allemaal. De route beloofd deze keer “very easy” na een “short climb uphill”. Afijn, dat blijkt nogal tegen te vallen. De wandeling is prachtig, maar het is erg gibberig en enorm steil. Uiteindelijk komen we bij een deel waar de brug is weggeslagen en we via een smalle rand, die door de vele regen onder bijna 10 cm snelstromend water staat, een riviertje moeten oversteken. Het resulteert in een echt teambuilding gevoel en hilarische foto’s en filmpjes. Wat nat en modderig zitten we weer bij Kobus in de bus, die ons naar Storms Rivier rijdt waar we in een geweldig restaurantje lunchen. De zon is inmiddels doorgebroken en we genieten van de warmte.

Daarna hebben we eigenlijk niets meer op het programma, maar Kobus rijdt ons naar de hoogste bungy ter wereld, waar we toekijken hoe iemand zich aan een bungy van meer dan 200 m naar beneden gooit.
Vervolgens kiezen we ervoor om naar Tenikwa, een wild cats sanctuary te gaan. Dat blijkt een gouden greep: we krijgen een klein filmpje en daarna een uitgebreide rondleiding, waarbij we in de hokken mogen komen van 2 cerval, 2 caracal, 2 babycheeta’s, en een zwartvoetkatje, het kleinste wilde katje ter wereld. Het is een unieke ervaring, waar we allebei enorm van genieten. Deze katten worden hier opgevangen en opgevoed, om waar mogelijk weer in het wild uitgezet te worden, waarbij de katten die we zien achterblijven om bezoekers te laten zien hoe mooi en bijzonder deze beesten zijn. We maken in de lage zon prachtige foto’s en mogen zelfs de cervals aaien!

Helemaal tevreden stapppen we weer in de bus, waarna Kobus ons terugrijdt – via de prachtige oude weg – naar onze lodge. We krijgen een “springbokje”, een typisch Zuidafrikaans drankje met mint en amarula. We hoeven er gelukkig geen rare spongen bij uit te halen. Laten we het houden op heel eh... bijzonder. :-) Het eten is weer uitstekend en daarna werken we op de laptop van Kobus de site bij. Wat een luxe deze man: we hebben zelden zo’n goede reisleider gehad!

Als we opstaan blijkt de wereld ineens veel vriendelijker: er is zon! Alles is blauw en met een uitstekend humeur rekenen we de drankjes af. Als we vertrekken stoppen we al na 5 minuten bij een tankstation: Kobus moet tanken. Als we wat ronddwalen valt ons oog op een krant... het heeft gesneeuwd bij Graaff Reinet! Aangezien dat onze reisbestemming is, is iedereen ontsteld. Er wordt een hoop gegiegeld: het zal toch niet waar zijn dat we straks in de sneeuw lopen?! Lacherig gaan we op pad.

We rijden door het nog steeds droge landschap van de Kleine Karoo naar Jeffrey's Bay: de beste plaats om te surfen in Zuid-Afrika. Vandaag merken we er weinig van: het water is vriendelijk en we fotograferen schelpen op het strand. Ook zien we kleine schelpjes waar nog beesten inzitten, die vreemde kronkelsporen in het zand trekken en zich razendsnel ingraven als je te dichtbij komt. Na deze koffiestop rijden we dor Port Elizabeth, een belangrijke havenstad, genoemd naar de vrouw van de gouverneur way-back-when. Het landschap wordt daarna zo mogelijk nog droger als we de Grote Karoo (wat betekent "plaats van dorst") inrijden.

De lunch blijkt een traktatie: we stoppen bij een Cheetah Breeding Farm midden in het land. Voor we gaan eten mogen we de beesten bekijken. We zien eerst (vanaf een loopplank) 4 jonge cheetah's. Broers, die bij elkaar blijven omdat er een erg sterke band is tussen cheetah mannetjes uit hetzelfde nest. Daarna zien we een echte baby-cheetah. Hij zit in een hok en we mogen hem niet aanraken (ze zijn erg vatbaar voor ziektes), maar hij is echt om op te vreten! Als we uitgefotografeerd zijn bezoeken we twee volwassen cheetahs. Deze "filmsterren" zijn ooit getraind voor een film en we mogen in kleine groepjes naar binnen om ze te aaien. Het is een geweldig gevoel: een grote kat aaien die dan ook nog begint te spinnen! Karin gaat twee keer omdat sommige mensen niet willen of durven en ze raakt niet uitgeaaid! Tot slot wandelen we een omheind weitje in waar we enthousiast begroet worden door 2 kleine geitjes... en 2 leeuwtjes! Ze moeten even wakker worden dus er wordt wat gegromd aanvankelijk, maar daarna kunnen we ze aanraken. Karin heeft een close encounter met een leeuwtje dat haar hand begint te likken! Meenemen dan maar, die twee knuffels...? ;-)

Bij de lunch blijken twee heren niet helemaal in orde. De rest geniet van van tosti's en daarna rijden we verder, eindeloos verder door dit wilde, droge, indrukwekkende land. We voelen ons mieren en genieten van de bijzondere schoonheid van die enorme vlakte, waar verdwaald een boerderij staat.

Na een korte stop in een plaatsje waar we niet kunnen tanken omdat de stroom er af ligt (zoals in bijna elk dorp 2 uur er dag, omdat er niet genoeg stroom is voor heel Zuid-Afrika nu de vraag zo hard groeit), halen we gelukkig Graaff-Reinet. Dit stadje, met 200 monumentale panden (dutch gables), musea en een prachtige kerk, is de moeite van een stop meer dan waard. We slapen in Obesa, waar we een appartementje hebben. Als we binnenkomen, blijken we ook een gast te hebben. Een sprinkhaan van ongelogen 12 cm. zit aan de binnenkant van het gordijn. Buurman Eddy rent zonder dat we iets hoeven zeggen naar binnen en plukt hem van de stof af. Het is een indrukwekkend beest, maar we zien 'm liever buiten dan binnen!

Na een sessie opfrissen en een spelletje Yathzee, eten we 's avonds uitgebreid en ontzettend lekker bij een restaurant in het stadje. We hebben allebei de grootste en lekkerste struisvogelbiefstuk die je je kan voorstellen. Een wijntje erbij en een toetje achteraf en dan kunen we geen pap meer zeggen! Tukkiestijd!

Na een heerlijk nachie tukken en gelukkig geen nieuwe indringers, krijgen we om 8 uur ontbijt op de kamer! We zetten de waszak buiten en maken ons op voor een leuke, volle dag. Om 9 uur worden we opgehaald door Patrick, die ons naar gids Nico in de township van Graaff Reinet brengt. Feitelijk is dit een dorp op zich en een van de oudste van Zuid-Afrika. Nico vertelt over alles wat we zien en we wandelen met hem van het oude gedeelte, waar we vooral oude, vervallen huizen van golfplaten en plastic zien, naar het veel nieuwere deel, waar regeringshuisjes staan van steen.

Halverwege de tocht stoppen we bij een peuterspeelzaal, waar kinderen tussen de 3 en 4 1/2 talen leren (Afrikaans, Engels en Xosha, hun eigen taal) en in algemene zin kennis maken met het samenwerken en spelen met andere kinderen. De kids worden bij elkaar geroepen en op een groot, groen kleed gepland, waar ze liedjes voor ons zingen en ons tussendoor nieuwsgierig aangapen. We doen iets terug door Vader Jacob en Hoofd-Schouders-Knie-en-Teen voor ze te zingen. Vooral dat laatste is een groot suces. We laten een donatie achter. Het schooltje ziet er keurig uit en we ondersteunen het doel van harte!
Behalve deze stop, drinken we ook thee bij Elizabeth. Deze oma heeft eigenhandig haar kleindochter opgevoed, toen haar docher moest werken. Ze vertelt in lastig te volgen maar gepassioneerd Afrikaans over haar leven en alles dat ze heeft meegemaakt. We maken een beetje kennis met haar en voelen ons welkom. Ze zwaait ons uit als we wegrijden, aan het einde van deze tour.

Na een opfrissessie, drinken we een kopje thee op een veranda van een winkeltje. Daar moeten we erg lachen om de commotie die ontstaat als een verkeersagent (!) achteruit in een andere auto parkeert. Wat je het goede voorbeeld geven noemt... Daarna bekijken we de kerk en wat straten met de prachtige witgeschilderde huizen. We hebben vandaag opnieuw een zonnige, warme dag en we leven helemaal op na al die regen. Na de algemene dwaal-sessie bekijken we nog het Graaff-Reinet Huis, een huis dat vroeger bewoond werd door de dominee en zijn familie en ingericht is als museum uit die tijd (begin 19e eeuw).

Dan is het tijd voor luieren en als we daar zo'n beetje genoeg van hebben is het tijd voor een excursie naar The Vally of Desolation. Een gids neemt ons mee naar dit nationale park, waar we langzaam de bergen in rijden. Hij geeft ons veel uitleg over alle planten en dieren. We zien 5 Kudu-mannetjes en later zelfs 3 bergzebra's. Van deze bijzondere soort, die wat verschilt in kleur, tekening en een bepaalde huidflap van de oveirge zebrasoorten, zijn er nog maar zo'n 1800 over. Ze zijn erg ver weg (stipjes op de foto), maar erg gaaf dat we ze zien! Na deze stop rijden we snel door naar een uitzichtspunt waar we de Karoo overzien en Graaf Reinet. Dan moeten we echt door naar het punt waar we de zonsondergang kunnen zien. Het is prachtig, alles wordt roze, oranje en grijs en we blijven ademloos ongeveer 15 minuten nadat de zon weg is kijken, hoe de wolken rood worden.

We eten laat, in een matig restaurant. De was is terug als we op onze kamer aankomen en na nog een laatste handwasje voor een vetvlek van het steakhouse, duiken we tevreden ons bed in.

Na het ontbijt en afrekenen beginnen we aan een lang reisdag. Dwars door de Karoo, met af en toe een plas- en koffiestop (onder andere in een vreselijk tuttig Engels landhuis), lunchen we vlak bij de grens met Lesotho. De grensformaliteiten zijn wat verwarrend, maar alles gaat redelijk snel. Stempel om Zuid-Afrika uit te gaan en daarna een formulier en een stempel om Lesotho in te komen.
Het landschap verandert direct. Lesotho wordt wel The Kingdom in the Sky genoemd. Het ligt bijna geheel boven de 1000 m. en na het grensdorpje zien we meteen de prachtige rotspartijen. Het land is zelfstandig: het heeft een eigen vlag (blauw, wit, groen, met de traditionele muts van de mannen in het witte veld) en een eigen munt. Het is ook arm. Veel mensen zijn met een eigen groententuin en wat vee, zelfvoorzienend. De werkeloosheid is hoog. Vee betekent hier nog rijkdom en een paard is het belangrijkst vervoermiddel. Wat misschien nog wel het meest indrukwekkendste en tegelijk gruwelijkste cijfer is, is het feit dat 40 tot 50% van de mensen besmet is met HIV. Een hele generatie sterft uit... we worden er stil van.

Terwijl we onze ogen uitkijken, rijdt Kobus ons naar The Trading Post bij Roma, een complex gerund door Ms Jennifer. We komen terecht in een kamer in The White House. We beginnen met een kopje thee om bij te komen en daarna kijken we wat rond in de prachtige tuin. We ontmoeten ook de bewaker met iets wat nog het meest lijkt op een olifantsgeweer, maar we vragen ons serieus af of hij er mee kan schieten (wij zien geen magazijn...).

Uitgeput door de rit genieten we nog van een heerlijke maaltijd en daarna is het op. Terwijl een enorme donderbui langzaam overtrekt, vallen we in slaap. Moe!

We zijn belachelijk vroeg wakker en besluiten ons eerst nog maar eens om te draaien. Als we uiteindelijk om kwart over 7 opstaan is het stralend weer. Helder blauw, zonnig en ook op dit tijdstip al heerlijk van temperatuur. We merken wel dat we hoog zitten (boven de 2000 m.): de lucht is fris en "knispert" bijna en van inspanningen zijn we sneller buiten adem dan anders.

Na het ontbijt krijgen we gezelschap van onze gids, die ons meeneemt het dorp in. We beginnen met een bezoek aan een "winkeltje" tegenover het complex. We leren dat we winkeltjes kunnen herkennen aan de kleur vlag (van plastic of stof) die buiten hangt: geel of wit voor drank, groen voor groente en rood voor vlees. De eigenaresse van dit winkeltje verkoopt maisbier. Het is nog wat vroeg, dus we houden het bij een nipje. Het is verrassend lekker: hoewel het erg fruitig ruikt, smaakt het naar Lager! We proeven er ook mais + bonen, de nationale kost van Lesotho. Het volgende huis wordt bewoont door een dame van 78 (een unicum in dit land), die nog steeds zelf haar huisje onderhoudt. Het ziet er keurig uit en trots laat ze ons haar rondavel zien, het ronde huisje met rieten dak, dat hier bij elk huizencomplex staat en speciaal is bedoeld voor de grootmoeder van de familie. De dame kookt in haar huisje: de rook ontsnapt door de ramen zonder glas. Het dak is dicht en het ruikt er heftig naar verbrand hout en petroleum.

Het 3e huisje wordt bewoond door een dame die ons maispap (een soort dikke griesmeel) laat proeven en 2 soorten groenten. Een soort erg zoute andijvie en een soort pompoen-gelei, erg fris en lekker. Inmiddels worden we op de voet gevold door een hele zwerm kinderen die bij voorkeur op de foto willen (alleen of met elkaar) en hard moeten lachen van pret als we ze het resultaat laten zien. Na het bezoek aan deze huizen trekken we te voet een stukje de rostsen op, waar de gidsen ons voetsporen van de Lesothosaurus en zijn grote (onbekende) broertje laten zien! Deze dino leefde ongeveer 200 miljoen jaar geleden en de voetsporen zijn versteend bewaard gebeleven. Later blijken er meer te liggen, onder de rots. De geleerden hebben de heuvel echter weer bedekt, om sporen te bewaren voor de volgende generaties. We vinden het helemaal te gek om te bedenken dat hier zo lang geleden beesten hebben gelopen: echt heel bijzonder om te zien!

Hierna begint door een misverstandje met de gids alsnog het zware gedeelte van de wandeling dat we eigenlijk wilden overslaan. We lopen verder over de bergrand en trekken over de rotsen het eigenlijke Roma in, waar we de kerk en de (splinternieuwe) universiteit zien. Daarna lopen we terug naar The Trading Post, waar met name Karin uitgeput in een stoel valt. We hebben gelukkig twee uur om onze knieen tot rust te laten komen en te genieten van een "braai", een echte barbeque, waarbij we getrakteerd worden op "boerewors". Inderdaad een soort mega-saucijzenworst. Met salades, brood en zoute koekjes erbij is het allemaal erg lekker.

Daarna is het gedaan met de rust. Om 14 uur staan er vier Lesotho-ponies voor ons klaar! Eddy, Esther en wij hebben besloten dat we graag met de traditionele manier van reizen kennis willen maken. De ponies zijn eigenlijk meer een soort tengere paardjes. IJzersterk en met een enorm uithoudingsvermogen. We trekken 2 uur door de nabij gelegen vallei en het is in 1 woord geweldig. Martijn en Esther hebben geen ervaring, maar houden zich uitstekend. Eddy en Karin genieten van de vrijheid van het zelf rijden (Eddy pas vanaf halverwege, dan laat zijn gids de teugels pas los) en draven zodra dat kan. Niets super-georganiseerd: zelf rijden, met 4 gidsen te voet en 1 extra te paard erbij. Heerlijk. We genieten op een nieuwe manier van de uitgestrektheid en de stilte en hoewel onze billen het wel zat vinden na 2 uur, genieten we van elke minuut!

Als we terugkomen springen we eerst onder de douche en wassen we onze broeken uit (die wel heel erg naar stal ruiken) en daarna schuiven we aan bij de traditionele dansen die de schoolkinderen voor ons uitvoeren. Het is wat rommelig en er wordt druk doorheen gepraat, maar het is erg ontspannen en de jongens en meisjes doen (gescheiden, in heel ander soort dansen) erg hun best. Na 1 1/2 uur zijn we er echter wel klaar mee... Als we opstaan (dan maar onbeleefd), stoppen ze acuut. Zo accuut, dat we ons afvragen of ze soms zaten te wachten op dat seintje! We geven ze een dikke fooi en ze komen ons allemaal een hand geven.

Uitendelijk eten we om 19 uur. Als we daar bijna mee klaar zijn, zet Kobus een muziekje op dat wel heel aanstekelijk werkt. Hij vertelt dat hij gemerkt heeft dat met name de zwarte bevolking daarop altijd uit zijn dak gaat. Op dat moment kom Matabo (een van de personeelsleden binnen) en begint accuut te swingen. We moeten allemaal erg lachen en moedigen haar enthousiast aan. Uiteindelijk staat binnen een paar minuten bijna iedereen te swingen. 10 minuten later rollen we giegelend naar onze kamer. Daar krijgen we, op veler verzoek, sterrenkunde van gepassioneerd sterrenkundige Cees, die ons sterrenbeelden en sterrenwolken aanwijst en veel vertelt. We sluiten de dag af met een paar vallende sterren! Onze wens? Heeft betrekking op deze ongelooflijke dag... 

Het is weer vroeg dag, want we hebben een lange weg te gaan vandaag. De rit begint - na een afscheid van Roma en The Trading Post, waar we wat ons betreft te kort waren - met een stukje Lesotho. We rijden naar een noordelijke grenspost in de buurt van hoofdstad Maseru, waar we nog sneller dan op de heenweg de grens over zijn. Dan gaan we - na een plasstop - door het Golden Gate National Park. Dat is in 1 woord geweldig. Enorme rotsformaties, waar we gelukkig ook even langs mogen lopen, en geweldige vergezichten.

De weg kronkelt zich door de rotsige bergen. We stoppen bij een vergezicht, waarbij Kobus zegt dat hij in de verte zebra's ziet. Hoe hij het doet weten we niet exact: wij zien wel stipjes, maar wat het dan zijn? De verrekijker geeft uitsluitsel: het zijn inderdaad zebra's. Als we weer verder rijden hebben we een echt gelukje: een kudde zebra's, met jongen, staat links en rechts vlak bij de weg. We klikken ons natuurlijk suf, terwijl Kobus uitleg geeft. Als we verder rijden zien we tussen de koeien bokjes liggen!

De rest van de rit zien we helaas vooral veel rook. Omdat het in de winter (juli, augustus) te droog was en het risico op oncontroleerbare branden te groot, fakkelen veel boeren nu de velden af. De volgende uitzichtspunten gaan een beetje de mist (of eigenlijk rook) in.

Aan het einde van een lange dag rijden zijn we in Winterton, in hotel/restaurant the Bridge. Ondanks de sombere voorspellingen zijn de kamers prima en het eten is er lekker. Helaas duurt het wel uren voor we het krijgen, dus de (lekkere!) wijn valt wat harder dan gepland. Het is wel vreselijk gezellig, en als het eten komt genieten we er extra van. We gaan vroeg slapen.

Na het ontbijt (opnieuw wat rommelig en er wordt hier vooral in Engelse stijl ontbeten, dus met eieren, spek, tomaat...) laten we de was achter in een waszak op de kamer. Daarna komt gids Steve ons gezelschap houden. Kobus staat klaar om ons uit te zwaaien, maar dan blijkt dat onze vriend geen eigen vervoer heeft. Kobus brengt ons dus weg naar de voet van de Drankensbereg, de bergwand, die door de Zulu's "muur van speren" wordt genoemd. Deze bergen hielden destijds de opmars van Zululeider Shaka tegen en vormde een eche uitdaging voor de Boeren op hun Trek naar het Oosten.

Steven neemt ons mee de heuvels op. We zien heel veel bloemen en veel vogels, waaronder een hele rietbos vol met wevervogels die druk aan nieuwe nestjes bouwen. Het is een hele klim en Karin heeft er wat moeite mee, maar uiteindelijk staan we voor de resten van een grot. De grot zelf is opgeblazen in een poging de San of Bosjesmannen te verdrijven. Op de wand zijn met natuurlijke verfstoffen afbeeldingen van verschillende beesten gemaakt. De verf is in de rots getrokken en daarom na al die tijd nog zichtbaar. Eén van de schilderingen is door geleerden gedateerd (het is wettelijk verboden om ze op enige manier te beschadigen, maar bij die afbeelding zat al een schilfer los) als ongeveer 3.500 jaar oud. De kleuren zijn prachig, een diep soort oker en wit. Voor de San was dit geen kunst, maar vormde de tekeningen een onderdeel van hun geloofsbeleving en magie.

Na deze stop neemt Steve ons nog mee naar een stuk bos waar de bomen volledig bedekt zijn met mos. Het is een schitterend gezicht. Daarna lopen we terug en als we na 3 uur eindelijk bij de bus zijn is Karin klaar met de wereld. Het was erg de moeite waard, maar de rest van de middag doen we niets spannends meer. We lunchen, kopen iets lekkers bij de Spar en de rest van de middag lezen we en spelen Yathzee. We eten opnieuw heerlijk en zowaar iets sneller dan gisteren. Na het een gaan we met Cees en Wilma nog even de kroeg in. Erg gezellig en we maken het zowaar laat: 10 uur! :-) Daarna ons mandje in, want morgen moeten we weer ver rijden.

We krijgen het tempo aardig te pakken, zo 's ochtends vroeg. De hele groep is een half uur eerder dan gepland klaar, dus we vertrekken al rond kwart over 8. We zijn nog geen 10 minuten onderweg, als we langs de weg giraffen zien staan. We kunnen veilig de bus uit, dus we genieten van een vrij grote groep van de langnekken langs de weg. Iedereen is opgewonden: het beestendeel van de reis is begonnen!

Daarna rijden we door naar Durban, waar we een bezoek brengen aan het Tala-museum. Behalve een museum met onder andere veel informatie over de mijnbouw in deze streek, is er ook een memorial voor alle gevallenen van de verschillende oorlogen die in deze streek hebben gewoed. Boer tegen Brit, Zulu tegen Brit, Boer tegen Zulu: ze zeggen dat de aarde hier rood is van het bloed, niet van mineralen... We bekijken anderhalf uur lang de verschillende gebouwen. Langs de paden staan de Jakaranda's (bomen) paars in bloei: een schitterend gezicht.

Omdat de volgende lunchgelegenheid 3 uur verder is, lunchen we aansluitend. Daarna rijden we verder en verder. Door de bergen, over afwisselend best aardige en vrij beroerde wegen. De rit is lang en voor de eerste keer zijn we het aan het einde van de middag, als we in St. Lucia komen, ook echt een beetje zat. De broeierige hitte en het feit dat de tussen 1 en 5 maar een paar benen-strek-stops hebben gehad, zullen de oorzaak wel zijn.

We komen terecht in een behoorlijk groot appartement, redelijk dicht bij het water. Als we de omgeving verkennen, zien we eerst een hele troep bruingestreepe mangoesten, een soort kruising tussen een wezel en een stokstaartje. Karin is wat aarzelend over het pad naar het water. We zien nauwelijks iets en er zitten hier nijlpaarden. Ook het bord vertelt ons dat er nijlpaarden en krokodillen zitten en dat doorlopen op eigen risico is... We lopen toch acher de rest aan, maar echt rustig voelen we ons niet. Als we teruglopen horen we het geluid van iets dat zich het best laat omschrijven als een verkouden zeehond: een laag geknor. We proberen de rest te overtuigen van het feit dat er een nijlpaard dichtbij zit, maar er wordt vooral wat lacherig gedaan. We lopen vooral snel door: dat was erg dichtbij. Gelukkig zien we niets.

In ons appartement hebben we ook huisdieren: op de buitenmuren zien we kleine gekko's en als Martijn het douchegordijn open trekt, wordt hij verrast door een prachtig rood-zwart gestreepte duizendpoot. Aangezien die gifig zijn (al weten we niet precies hoe erg en of mensen daar ook last van hebben) brengen we hem met het nodige respect naar buiten. Daarna pakken we allebei een snelle douche voor we met de hele groep gaan eten bij een Grieks restaurant in de hoofdstraat. Die blijken heerlijke garnalen te hebben: Karin eet voor een tienje een halve kilo grote garnalen (queen prawns)! Gelukkig voor Martijn is ook het vlees goed.

Na een opnieuw gezellige maaltijd overleggen we samen over de plannen voor morgen. De boottocht, op zoek naar krokodillen en nijlpaarden staat gepland, maar de rest van de dag hebben we vrij. En niets doen met zoveel beesten in de buurt zou zonde zijn! We hopen daarom nog een extra excursie te boeken via Kobus. In een eindelijk beetje verduisterde kamer (echt donkere gordijnen kennen ze hier niet, wat en bijdrage levert aan ons vroege opstaan elke dag) vallen we in slaap.

Het is even zoeken naar de ontbijtzaal, maar dat is - zoals tot op heden elke dag in deze reis - uitstekend en uitgebreid. Daarna pikken we onze spullen op en worden we door Kobus afgezet bij de boot. We vragen hem om voor 8 van ons een walvistocht te regelen voor vanmiddag (herkansing) en als dat niet lukt willen we graag een gamedrive langs een park waar we verder niet komen.

Vervolgens begin de boottocht... die meteen bijna in het water valt door de regen en wind die bijna tegelijk komen aanzetten. Gelukkig kunnen we ook de andere kant op, zodat we redelijk droog genieten van dit bijzondere landschap. Het water is zout: het water is feitelijk een stelsel van zee-armen en maar 2 meter diep. Door droogte de afgelopen jaren is het waterpeil behoorlijk gezakt, dus de locals zijn wel blij met alle regen dit jaar. Gelukkig heeft het ook geen invloed op het aantal beesten. We zien ijsvogels, verschillende reigersoorten, wevervogels, een visarend, wolnek ooievaars, een Knysna Loerie en een onbekende vogel die we nog moeten determineren. En - hoera! - de krokodillen en nijlpaarden ontbreken niet. We kunnen ongelooflijk dichtbij komen en zien in totaal 3 verschillende familiegroepen. Er zijn veel kleintjes, die iedere keer maar een paar seconden boven zijn, om te ademen. Het is een erg leuke tocht, van ongeveer anderhalf uur.

Daarna horen we van Kobus dat onze beide tochtjes helaas niet door gaan: de walvistochten zijn gecancelled en de safari (ons alternatief) zit vol. Gelukkig heeft hij een alternatief bedacht. Voor 100 Rand de man (een tientje) neemt hij ons vanaf 13 uur de hele middag mee. Wat een superreisleider die man! We werken de site bij en gaan daarna nog even shoppen. Vanaf 13 uur hopelijk meer beesten!

Na een simpele lunch van broodjes en een sapje van de Spar, dat we met uitzicht op verschillende ijsvogeltjes opeten, staan we om 13 uur klaar voor een tocht met Kobus. Hij neemt ons mee naar het natuurpark dat rondom Cape Vidal tegen de kust aan ligt. Het is het park waar hij - vlak bij het water - elke 2 jaar een paar weken met zijn familie vakantie viert, dus hij kent het op zijn duimpje.
Het is een heerlijke tocht. We zien veel hertensoorten, zoals de Waterbok, Impala's en Kudu. Ook de gnoes en een kleine kudde buffels zijn van de partij en niet te vergeten veel roofvogels en aapjes. Op één van de stops laat het blauwaapje ons in detail zien hoe hij aan zijn naam komt: het beest zou fel-blauwe-ballen aapje moeten heten! :-)

We rijden rustig door het natuurgebied naar de kust waar we pootje baden in het water van de Indische Oceaan aan een strand dat zich kilometers ver uitstrekt, zo ver het oog kan kijken. De zon is inmiddels doorgebroken en hoewel het niet heel warm is (het waait enorm) worden we er helemaal vrolijk van! De stop is vlak bij de huisjes waar Kobus altijd verblijft en er zitten veel aapjes (volgens Kobus DE reden om hier altijd je ra,men dicht te houden anders gappen de apen je huis leeg en maken ze alles stuk dat ze in hun handen krijgen) en een aantal bijna tamme hertjes.

De tocht duurt de hele middag en Kobus leert ons van alles over de bomen, planten, vogels en andere beesten die we tegen komen. We zijn bang dat we minder leuk worden voor de gids van morgen (op de "echte" gamedraive in een jeep), maar het is ontzettend leuk en leerzaam. Kobus leidt in zijn vrije tijd soms andere gidsen op en heeft een ongelooflijke kennis van de natuur waar we enorm van genieten.

Aan het einde van de dag eten we bij een klein visrestaurantje. Kobus brengt ons weg maar eet niet mee. Het tentje ziet er niet uit, maar blijkt ook prima garnalen te verkopen. Eddy, Esther en Karin delen samen twee kilo (!) grote garnalen en Martijn doet zich te goed aan een mixschotel van kip-met-braaikruiden en stukjes rumpsteak. Als we er zitten begint het enorm te stortregenen. Omdat het zo dichtbij is hebben we geen jas meegenomen en als de regen tegen het einde van de maaltijd geen tekenen vertoont van afnemen beginnen we al te onderhandelen wie er nat gaat worden en hoe nat (1 naar huis voor een plu? samen nat?). We zijn er nog niet uit als Kobus opduikt: hij kan "zijn mensen" toch niet nat laten worden... We hebben de neiging om hem ter plekke om zijn nek te vallen en hebben hem bij deze uitgeroepen tot Reisleider 1 Klas!

Na een goeie nacht slaap gaat de wekker te vroeg: er staat een gamedrive op het programma en dieren zij nu eenmaal het meest actief 's ochtends vroeg. We zitten daarom al om 6 uur in de jeep bij gids Pieter, nadat we de jarige Trijnie hebben gefeliciteerd. Pieter neemt ons om te beginnen mee voor het uur rijden naar de gate van het Hluhluwe National Park (spreek uit Slusluwe, en dan alsof je lispelt). Dat valt niet mee: een uur over de snelweg in de open jeep: het is koud, winderig en spettert af en toe.

De eerste beesten (na een plasstop)  zijn daarom een traktatie. Er staat een giraffe midden op de weg, op een meter of 2 van de jeep! Als we verder rijden zien we daarna witte neushoorns! Door het natte, vochtige weer komen ze dicht bij de weg, waar ze zich normaal in de struiken en bosjes tegen de zon beschermen. We zien er veel de hele ochtend in allerlei poses en uiteindelijk zelfs grazend op een meter of 5 van de jeep! Het is ondanks het weer een geweldige tocht. We zien bavianen, impala's, nyala's, buffels, zebra's, bosbokken en witruggieren, een tawny eagle, parelhoentjes, een korhaan en een geelbekvalk. Tussendoor ontbijten we met broodjes, fruit, yoghurt en (lekker warme!) thee en koffie bij een picknickplaats met een onuitsprekelijke naam: siwasamakhosikasi, wat letterlijk "plaats van de vrouwen" betekent. De San (bosjesmannen) brachten hier hun vrouwen naartoe toen ze aangevallen werden dor de Zulu en Boeren en verdrevcen van hun land. Uiteindelijk zijn er op deze richel veel mensen omgekomen. Nu is alleen nog een prachtige uitzicht over, over een op het moment drooggevallen rivier.

Kobus vangt ons om 11 uur bij de gate van het park op, waarna we beginnen aan de rit naar Swasiland. Al na een uurtje zijn we bij de grens, waar we zonder al te veel poespas een stempel in ons paspoort krijgen: opnieuw Zuid-Afrika uit en deze keer Swasiland is. Ook dit land is klein, maar veel minder arm dan Lesotho. De wegen zijn ondanks Kobus' sombere voorspellingen eigenlijk prima. We luchen bij een nagebouwde Zulukraal, waar we behalve uitleg over de vreemde, dopvormmige huidjes, veel wevervogels zien. Er zitten ook reusachtige spinnen, die Karin vakkundige weet te ontwijken. De lunch is lekker (wraps) en we zingen voor Trijnie en overhandigen haar de flessen Amarula en Pepermint-drank. Ze heeft bij het vorige springbokje (het drankje) zo genoten dat ze er giegelig van werd, dus we vonden het wel toepasselijk. Ze is er blij mee en belooft ons een drankje, later deze reis.

Na de lunch rijden we langs eindeloze velden suikerriet naar het Hlane (spreek uit Slane, opnieuw met een lispel, wat "wildernis" betekent) Royal National Park, het voormalige jachtgebied van de Koning. Als we bijna bij ons kamp zijn stopt Kobus met piepende remmen. Achter het hek, dat het park van de weg scheidt staat een leeuwin. We kunnen haar aanvankelijk nauwelijks zien, maar als we langszaam verder rijden blijft ze de bus (die parallel aan het hek loopt) volgen.

Kobus stopt iets verder opnieuw en vraagt ons of we misschien een foto willen maken...? We moeten dan we precies doen wat hij zegt en ALS we dichtbij zijn en de leeuwin aanvalt moeten we meteen stil blijven staan. We mogen ons in geen geval omdraaien en wegrennen, ook niet als ze om een of andere onvoorziene reden door het hek mocht komen. Met ons hart in de keel volgen de mannen uit de bus en Karin, Kobus naar het hek. Als we dichterbij komen duikt de leeuwin in elkaar en verdwijnt daardoor bijna achter een struik. We maken een paar prachtige plaatjes en weten eigenlijk al meteen dat ze gaat aanvallen: al die ogen op haar gericht, een zwiepende staart, naar achter liggende oren...
Als ze uiteindelijk aanvalt is het adembenemend: ze schiet met een ongelooflijke snelheid vooruit en onwillekerige doen  we een stap achteruit. Het hek is vergeten: zo voelt het om een potentiele prooi te zijn van dit magnefieke beest! Kobus commandeert meteen: STAAN! Het kost ongelooflijk veel wilskracht, maar we staan stil, na maar 1 stap achteruit te hebben gedaan.

Ze stopt op centimeters van het hek, duidelijk in verwarring. Als ze wegloopt doen we snel een paar stappen achteruit. Ze keert zich om en valt weer aan. Opnieuw bevriezen we en deze keer blijven we daarna achteruit lopen. Ze blijft ons nastaren met zwiepende staart. Kobus vertelt later dat als we niet waren blijven staan, ze zichzelf tegen het hek gegooid zou hebben: ze was op jacht en dat is altijd menes bij een leeuw(in)...

Met adrenaline tot in onze haarpunten stappen we weer de bus in. Nog geen 5 minuten later zijn we bij Ndlovu Camp, een prachtig bushcamp, zonder electriciteit, met rondavels om in te slapen en een waterplaats, waar op het moment dat we aankomen neushoorns staan! Er is een hekje (drie draden, waarvan 2 onder stroom) tussen ons en de beesten, maar het stelt eigenlijk niet veel voor. We stellen ons zo voor dat een pissige neushoorn er dwars doorheen rent! En de grootste neushoorn lijkt redelijk pissig. Ze voert een paar keer schijnaanvallen uit en onze groep wordt stiller en loopt rustig wat achteruit om haar ruimte te geven. De net aangekomen groep Russen vindt het echter prachtig en staat luidkeels roepend en lachend tegen het hek om zich voor het beest te laten fotograferen. De situatie blijft ongeveer 10 minuten erg spannend: het beest voert een aantal schijnaanvallen uit, tot Kobus met wat goed toegepaste herrie het beest op afstand weet te krijgen en de groep verdwijnt. Dan keert de rust terug en kunnen we genieten van alle andere beesten die komen drinken: olifanten met jongen, nijlpaarden, krokodillen, waterbokken èn impala's!

De rest van de middag brengen we aan de waterhole door en daarna drinken we een borrel op Trijnie's verjaardag. We eten lekker buiten en Kobus heeft taart geregeld. Daarna moeten we helaas voor deze nacht verkassen naar het Bhubesi kamp. Er blijkt een overboeking en wij zijn de klos. Het Bhubesikamp ligt een half uur rijden verderop en we delen een groot, wat onpersoonlijk apartement met Eddy en Esther. We vallen uitgeteld in slaap: wat een dag.

De dag begint opnieuw vroeg (no rest for the animal-spotting kind) en om 6 uur zitten we in de bus terug naar Ndlovu Camp. Daar begint om half 7 een game walk. Een wandeling door het gedeelte van het parkt waar onder andere olifanten en neushoorns zitten! Onze gids Johannes is "gewapend" met een stok en walkie talkie, waarmee hij (heel zachtjes) in verbinding staat met de andere gidsen. We mogen alleen zachtjes praten, moeten in een rijtje achter elkaar lopen en als we hem op iets willen wijzen moeten we met onze vingers knippen. Na deze uitleg zetten we de eerste stappen buiten het hek van ons kamp, op zoek naar Groot Wild!

Het is spannend, om zo, zonder bescherming van de auto, door het park te lopen. We zijn super-alert en als we dan ook nog van het pad afwijken om echt op zoek te gaan naar neushoorns, stijgt het adrenaline niveau naar recordhoogtes. Na 10 minuten en een impala op afstand is het raak: een neushoorn, met jong! We bevriezen, tot onze gids de wind gecontroleerd heeft en ons daarna meeneemt tot op wel 15 meter van deze anderhalve ton wegende beesten! Het is magnefiek! Ze merkt ons wel op en we moeten op ons hurken zitten tot ze weer rustig is, maar dan begint de gids uitleg te geven en kunnen we uitgebreid foto's maken. Ze verdwijnt rustig grazend tussen de bosjes. Hoera, wat een ervaring!

De rest van de tocht zien we nog een broedende vrouwtjestruisvogel, 2 gnoe's, blauwsijsjes, gieren, nog een neushoorn met jong, deze keer van nog geen 10 meter, en een skopsuiltje. Als we aan de terugtocht beginnen, horen we ineens - op een paar honderd meter afstand - het getrompetter van een olifant De gids zegt onmiddellijk dat hij denkt dat de andere helft van de groep is aangevallen door een olifant! Dat blijkt later ook zo te zijn: de olifant had een jong dat de gids te laat zag, waardoor ze te dichtbij kwamen. Hij reageert gelukkig goed: met een gegooide stok leidt hij de aandacht van het beest naar zichzelf en kan de groep onder begeleiding van Kobus wegrennen.
Als wij op de plek van de aanval komen zien we alle sporen, maar (gelukkig) geen olifanten. We bekijken iets verderop nog wel uitgebreid wat hardwerkende mestkevers. Als we daarvan weglopen knipt Eddy ineens heftig met zijn vingers: een mannetjesolifant, op een meter of 25 afstand. Hij staat stil, oren breeduit, slurf op de grond onze kant op, klaar om aan te vallen. We bevriezen en heel langzaam lopen we daarna achteruit. Gelukkig gaat alles goed: de olifant wordt rustig en we weten nog wat plaatjes te maken... van grote afstand.

Zonder verdere avonturen komen we terug in het kamp, waar we bij het ontbijt de verhalen van de geschrokken groepsgenoten horen.Na het eten wachten we tot onze kamers klaar zijn en daarna liggen we een uurtje op bed te lezen. Om 13 uur is er lunch en de rest van de middag zitten we met een boekje, een verrekijker en  een fototoestel bij de waterplaats. Aan het einde van de middag, als de rest van de groep net weg is om zich op te knappen, krijgen we onze toegift. We hebben dan al weer allerlei beesten gezien, maar nu zien we 4 volwassen olifanten en 2 jongen in het zonlicht bij het water komen drinken. Ze zijn er maar 15 minuten, maar we genieten steeds weer van deze schitterende kolossen!

We sluiten de dag af met een gamedrive. De bedoeling is om eerst even door het grote deel van het kamp te rijden waar olifanten en neushoorns voorkomen, om vervolgens zo snel mogelijk op zoek te gaan naar leeuwen. Het begint al verwarrend, als we in de auto komen bij 2 Fransen met hun kinderen (die gelukkig muisstil zijn) en een half uur later dan gepland vertrekken. We zien op de hele gamedrive geen leeuwen (hoewel wel olifanten, heeeeel erg dichtbij) en na anderhalf uur horen we ineens dat we terug moeten om te eten. De andere groep gaat nog wel even terug want de chauffeur moet een hek openmaken voor iemand anders. Wij staan eerst 10 minuten stil, dan worden wij terug gebracht en gaat de chauffeur met de Fransen snel terug. Als onze groepsgenoten na 20  minuten ook aankomen, blijken ze leeuwen te hebben gezien!

We zijn wat geirriteerd over al het "gedoe" al zijn we erg blij dat zij wel leeuwen hebben gezien. Als het eten vervolgens nog een uur op zich laat wchten ivm een dansvoorstelling voor een andere groep en Kobus aankondigt dat we de volgende dag een ander programma hebben omdat hij de rugby-finale (Zuid-Afrika tegen Engeland) die avond niet kan zien en morgen de herhaling hoopt te halen, zijn we even klaar met vandaag. We eten in stilte en vertrekken vroeg naar bed, na een rommelig einde van een verder zo gave dag.

We slapen heerlijk in onze rondavel en al is de douche een uitdaging (we rennen heen en weer tussen de drie straaltjes), de wereld ziet er al een stuk zonniger uit na een goede nacht slaap. Als we op weg naar het ontbijt gaan komen we Kobus tegen, die van oor tot oor grijnst: Zuid-Afrika heeft gewonnen en hij is in een opperbest humeur.

Bij het ontbijt kondigt hij aan dat zijn vrouw de wedstrijd heeft opgenomen en wij vandaag lekker de hele dag door het Kruger Park gaan rijden. Dat valt in erg goede aarde en we pakken na het ontbijt snel onze spullen. Na ongeveer een uur Swasiland zijn we alweer door het landje heen (het heeft een oppervlakte van ongeveer de helf van Nederland) en deze keer breken we echt het snelheidsrecord grenspassage: de dames van de douane kijken niet eens of ze wel het goede paspoort hebben, maar zetten blindelings een stempel!

Na nog even verder rijden komen we bij de Crocodile Bridge het Kruger Park binnen. Kobus betaalt de entree en al na een half uur rijden hebben we door wat een enorm, wijds, uitgestrekt park dit is. Een deel van de paden is verhard en de restzijn "stofpaden" (onvergarde wegen). Auto's mogen hier alleen op de paden rijden: op eraf gaan staat een boete. De tijden waarop de gates openen en sluiten zijn ook erg strikt: ook hier staat op te laat komen een boete.

In dit misschien wel bekendste safaripark van de wereld zien we soms wel een kwartier geen enkel beest en daarna ineens alles. Zebra's, giraffen en gnoe's zoeken vaak elkaars gezelschap op, omdat er veiligheid in grote aantallen schuilt: meer oren, neuzen en ogen om roofdieren te spotten en m inder kans dat jij de ongelukkige bent als er toch één zin in lunch heeft. We zien olifanten van erg dichtbij, kudu's en natuurlijk impala (daarvan lopen er in dit park zo'n kwart miljoen...). Als we staan te turen naar een roofvogel, spot Esther een katachtige. We zien inderdaad een glimps van iets dat waarschijnlijk een luipaard of cheetah is langs de rivier schieten, maar het gaat eigenlijk te snel om echt goed te kunnen zien wat het is. Toch feliciteren we ons: misschien hebben we de Big Five nu gezien...?

Na een late lunch tussen brutale neushoornvogels en glansstaal spreeuwen, zien we gieren, visarenden en een prachtige bruidspand, een felgekleurde vogel die vooral in vlucht op een vliegend juweel lijkt. We komen die dag oren en ogen tekort en Kobus doet zijn uiterste best om de bus zo te draaien dat iedereen in de bus een kans krijgt om alles te zien en foto's of filmopnamen te maken. Hij legt veel uit en we leren een hoop bij.

Aan het einde van de dag zijn we op tijd bij de gate, waarna we net buiten het park stoppen om foto's te maken van de zon die onder gaat achter de Drakensbergen. Daarna blijkt het nog een uur rijden in de groeiende duisternis naar Panzi Bushcamp, een bushcamp in het grotere Guernsy Private Parc. In het stikdonker en volkomen door elkaar geschut door het laatste half uur rijden op beroerde onverharde wegen komen we aan bij het camp. Over een wiebelige houten brug verbinden houten wandelpaden de uit riet en bamboe opgetrokken huisjes met elkaar en de grotere (open) bar- en eetzaal. De huisjes zijn geweldig: twee keurige bedden, electriciteit, ventilator, klamboes en een badkamertje met wc, wastafel en douche met warm water. Je kijkt zo door het bamboe heen, naar buiten en de hertachtigen, zwijntjes en giraffes komen soms tot bij de huisjes horen we van John, Bev en hun zoon Glenn. de eigenaren van Panzi. Ze stellen ons ook voor aan Sally, de hond, die meteen aan Karin verknocht raakt en niet uitgespeeld raakt.

We zijn behoorlijk moe, dus zijn blij dat we snel kunnen eten. Het eten is geweldig, Bev en de twee kokinnen koken uitzondelrijk goed en met veel verse groente. We genieten en gaan daarna snel slapen. Op de achtergrond horen we leeuwen brullen en knorren de nijilpaarden. Bushcamp indeed...

Na een prima onbijt om acht uur, stappen we om 9 uur in de bus voor een rondrit in de omgeving (Mpumalanga) met veel uitzichten. Na een 'kleine' rit van 2 uur komen rijden we de bergen in voor het eerste uitzicht op de Three Rondavels. Een grote berg met 3 kleine bergjes ernaast die de 3 vrouwen van een locale chief voorstellen. Het uitzicht is groots en wijds en we genieten er goed van. Hier is ook een grote snuffelmarkt en Karin leeft zicht uit op alle mooie souvenirs.

Vervolgens rijden we door naar Graskop, een kleine, erg toeristische plaats, voor een lunch in een pannenkoeken restaurant waarbij we een heerlijke pannenkoek eten met Biltong en eentje met Kip Cashew. Helaas duurt de lunch wat langer: vier reisgenoten krijgen hun lunch maar niet en  Kobus heeft een lekke band ('papband') die hij eerst moet laten repareren. We dwalen wat door het dorp en uiteindelijk vertrekken we pas laat.

Eenmaal in een bus rijden we om 2 uur door naar het volgende uitzichtspunt, de Lisbon Falls. Het zijn een aantal grote watervallen die in een schilderachtig landschap naar beneden storten. Door de regens van de afgelopen dagen stort er genoeg water naar beneden voor een paar prachtige foto's. Ook hier zijn er weer veel eksterplaatsen voor het bemachtigen van souvenirs. We kunnen de verleiding maar moeilijk weerstaan en we horen al groepsgenoeten verzuchten dat ze een nieuwe tas moeten aanschaffen voor alle schatten!

Via Gods Window, een uitzicht van een hele hoge berg, gaan we naar de George Kloof met een reusachtige pilaar die in het niets staat. Het is allemaal erg groots en wijds en lekker groen.

Omdat het 's ochtends allemaal wat langer duurde dan gepland gaan we om 5 uur snel richt huis, waar we uiteindelijk om 6 uur aankomen. We zijn allemaal moe en gaar van weer een hele dag in de bus. Het is wel de moeite waard, maar je wordt er wat wat gaar van.

Gelukkig hebben de dames van het kamp weer een perfecte maaltijd klaargemaakt: gegrilde kip met rijst en groenten. Het eten wordt door iedereen dan ook snel en met smaak opgegeten. Na een kopje koffie en drankje gaan we dan weer snel slapen, want morgen gaat we wekker om half 5!

Veel te vroeg gaat we wekker, omdat we om 5 uur opgehaald worden door Wittold, onze gids voor vandaag. De reden hiervoor is dat het nog een uurtje rijden is naar de ingang van het Kruger. Om 6 uur gaat het park open en de beesten staan natuurlijk ook vroeg op. Gelukkig zijn ook de mensen van het kamp wakker en krijgen we koffie en een ontbijtpakketje mee. Het weer ziet er prima uit, onbewolkt en het is nu al warmer aan het worden.

Om iets over zes gaan we via Orpen Gate het park binnen en we maken ons op voor een lange dag hobbelen, zweten en het maken van veel, heel veel foto's. Wittold is een beetje vreemd, maar weet wel erg veel van alles en geeft ons veel uitleg en achtergrond informatie bij de beesten die we zien. We merken wel dat wij door Kobus al erg goed zijn ingelicht, want veel van de informatie die hij geeft wisten we al, maar hier en daar pikken we toch weer wat extra dingen op.
Als eerste komen we langs een olifant die een stukje van de weg staat. Wittold stopt netjes en kijkt achterom om te kijken of we de foto's genomen hebben, maar niemand maakt er een. We zijn redelijk verwend door de vorige dagen en vinden dat het van veel dichterbij kan! We genieten natuurlijk wel: het is niet zo dat we elke dag olifanten zien!

De zon begint nu redelijk zijn best te doen en al snel is het warm. De truien gaan uit en we worden wat slaperig door de hitte (27 graden en het is pas 9 uur...) en het gehobbel. Het afgelopen half uur hebben we ook erg weinig beesten meer gezien en twijfelen dan ook over wat de rest van de dag gaat worden. We hebben inmiddels ontbeten en ook dat helpt mee aan de slaperigheid.

Net als we allemaal beginnen te denken dat het niet meer gaat gebeuren ziet Martijn vlak naast de jeep een luipaard staan! We stoppen met piepende banden, maar gelukkig trekt de luipaard zich er niets van aan en blijft rustig doorlopen. We maken fantastische plaatjes en zijn allemaak in een keer weer wakker, dit belooft alsnog een erg goede dag te worden. Wittold verteld ook dat hij niet vaak een luipaard ziet en al helemaal niet op deze manier. Normaal liggen ze ergens in een boom te slapen op dit tijdstip en hij is dan zelf ook heel erg blij met deze luipaard. Als de luipaard doorgelopen is, gaan ook wij weer verder. We nemen het 'stilte gebod' even niet in acht en feliciteren elkaar met de prachtige plaatjes.

Via een klein museumpje dat in een voorbeeld van een oud guesthouse zit, met een paar botten en uitleg over een dame die veel voor het Kruger gedaan heeft (Orpen, waar de gate naar genoemd is) en een rookpauze gaan we weer opzoek naar de volgende beesten.

We zien veel bokken, vogels en buffels. Om 12 uur vragen we toch maar om een plaspauze, want dat gehobbel doet geen wonderen! Eigenlijk wilde Wittold nog 2 uur doorrijden en dan pas stoppen voor een lunchpauze, maar dit wordt door de gehele groep afgekeurd. We gaan dan ook naar een dichterbij gelegen lunchgelegenheid met toiletten. Een uurtje luchen en benenstrekken is erg lekker.

Weer opgefrist gaan we de jeep in, Het is nu rond de 35 graden en we zijn blij dat de open jeep wel een dak heeft anders werden we toch wat geroosterd. Al snel horen we van een tegenligger dat er leeuwen gespot zijn een klein stukje verder. We rijden er snel heen en worden beloond met 2 mannetjes leeuwen dit lekker in de schaduw liggen te luieren. Een klein stukje verder komen we ook nog een troep van  vrouwtjes tegen die compleet uitgeteld in het gras liggen. Ze leveren niet echt interessante plaatjes op, maar we hebben nu wel 4 van de big 5 gezien, we moeten alleen nog een neushoorn en dat moet toch niet zo moeilijk zijn. Er zijn er ongeveer 5000 hier.

Via vele kleine stofpaden slingeren we door het park en we zien veel impala's, giraffen, zebra's maar geen neushoorns. Uiteindelijk moeten we toch weer richting Orpen Gate, omdat de regels heel streng zijn voor wat betreft openings en sluitingstijden. Omdat de maximumsnelheid officieel 30 is en het park reusachtig groot (ongeveer even groot als Nederland), moet je wel op tijd met de terugreis beginnen.

Een paar kilometer voor de gate spotten we eindelijk in de verte een drietal neushoorns en daarmee is de Big Five in One Day een feit! Onze gids, Wittold, verteld dat hij in de afgelopen drie en een half jaar, maar twee keer een Big Five in One Day heeft gezien en pas acht keer een luipaard. We mogen ons dan ook erg gelukkig prijzen en dat doen we dan ook maar. Wat aanvankelijk een warme, saaie en stoffige dag leek werd dan ook een hele warme, hobbelige en zeer mooie dag.

Thuis in Panzi staat we weer een geweldige maaltijd klaar, dit maal een Venison Stew, een stoofpot van Impala met groeten en geroosterde aardappelen. Allemaal heerlijk! Compleet uitgeput gaan we weer vroeg slapen omdat we morgen weer om 6 uur een game-drive hebben geboekt.

Oorspronkelijk was voor vandaag een game-walk gepland, maar we besluiten om deze te skippen en toch maar voor een extra game-drive te gaan, dezekeer op 20 minuten rijden van ons bushcamp in een privepark. Dus de wekker gaat weer om kwart voor 5 en om half zes worden we door Glenn (manager van ons kamp) naar weggebracht. Samen met Cees en Wilma ontmoeten we Johan en Rob, onze gids / chauffeur en tracker van vanochtend. In een grote open jeep (zonder dak) gaan we met een groep van 15 man het Thorny Bush Park in voor een speciale Big Five drive. Na 5 meter gereden te hebben legt Johan dan ook uit dat hij impala's erg mooi vind, maar hier dus niet voor gaat stoppen.

Het grote voordeel van dit park is dat alle soorten hier voorkomen en dat ze gewend zijn aan de jeeps. Ze worden niet opgejaagd door toeristen en zijn dus een stuk makkelijker en dichter te benaderen. Ze zijn absoluut wild en uitstappen is dan ook geen goed plan!
We rijden over stoffige paden, want echte wegen zijn hier gelukkig niet en zien al snel Kudu's, impala's, Nyala's en wrattenzwijntjes. Aangezien ze niet tot de Big Five behoren, rijden we redelijk snel weer door.

Al snel krijgen we 2 mannetjes leeuwen te zien die lekker in het zonnetje liggen te luieren. Johan laat snel zien hoe dichtbij je kan komen met de jeep. Op 2 meter afstand stopt hij de jeep en begint rustig met zijn verhaal. De leeuwen houden je wel goed in de gaten, maar reageren er niet echt verder op. Er ligt er een voor en een achter de jeep. Fantastische foto's en een hele belevenis om zo verschrikkelijk dichtbij te staan. Een klein stukje verder komen we ook nog een groep vrouwtjes met een mannetje tegen. Ook hier kunnen we weer heel dichtbij komen.

Na veel foto's gaan we door en komen al snel een kudde van 80 buffels tegen die op weg zijn naar een drinkplaats. Johan parkeert de jeep ongeveer midden in (5 meter afstand ofzo) en we vragen ons wel degelijk af of dit nu wel zo slim is. Buffels zijn redelijk agressief. Maar blijkbaar weet Johan feilloos wat hij doet en de buffels gaan dan ook rustig door naar de drinkplaats. Het is erg leuk om zo'n grote groep van dichtbij te zien.

We vervolgen de weg, ach weg is een groot woord, en komen bij 2 witte neushoorns die nog niet echt gewend zijn aan de auto's. Ze rennen snel een eindje verder en wij gaan hun een stukje achterna. Ze moeten toch een keer wennen aan het geluid van de jeeps. Echt dichtbij laten ze ons echter niet komen, dus gaan we verder op zoek naar andere beesten.

We stoppen ergens bij een grote termietenheuvel voor een koffie- en plaspauze. Dames achter de termietenheuvel en de heren tegen een boom. Toch wel vreemd plassen zo zonder hekken en zo...

Eigenlijk is de tijd veel te snel om (half 10), maar Johan is niet blij. We hebben nog geen olifanten gezien en een Big Five drive met maar 3 van 5 is niet wat hij wil! De tracker (Rob) die voorop de jeep zit spot wel poep en pootafdrukken en we gaan er dan ook achteraan. Olifanten lopen natuulijk niet netjes op de paden en al snel verlaten we dan ook het pad voor een stuk rijden door het 'bos'. Het park heet Thorny Bush en al heel snel begrijpen we waarom dit zo heet: alleen maar bosjes met struiken met heel veel scherpe doornen. De rit wordt een geslinger en geduik onder takken door, maar we zitten nog steeds op het spoor van de olifant. Een van de bomen rukt de pet van Karin af, maar gelukkig is Rob niet te beroerd om deze even op te halen. Na een rit van 15 minuten door de doornen zien we dan uiteindelijk alsnog een olifant. Petje af voor Rob en Johan, wat kunnen deze mannen spoorzoeken en rijden in een jeep! Glenn komt ons weer ophalen en om half 11 zijn we terug in het kamp voor het ontbijt wat weer keurig voor ons staat te wachten.

De rest van de middag doen we erg rustig aan en lezen wat, douchen, doen een spelletje Yathzee. Om 4 uur gaat de rest van de groep op een sunset-drive, maar wij blijven achter en borrelen gezellig met Kobus en Glen tot half 8 als ze weer terug zijn. Het was erg gaaf: ze hebben een cheetah gezien en een glimps van een cervetkat. We zijn blij voor ze: wat een toetje!

De kikkers in het zwembad houden en kwaakconcert, de duizendpoten lopen weer rond en ook de termieten zijn actief. Volgens Glenn en Kobus is dit een duidelijk teken van aankomende regen. We hopen dat de geplande braai droog blijft. Dat lukt en bij een heerlijke braai bedanken we Kobus alvast voor de vakantie, omdat we niet verwachten dat we in Jo'burg nog zo'n gezellige avond zullen krijgen. Karin houd een speech en ook Kobus bedankt ons voor 'de beste groep die hij zich maar kan wensen'.

De lucht betrekt nu behoorlijk en er valt ook een enkele spat regen. De beesten hadden in ieder geval gelijk. Wederom een goede dag en eigenlijk willen we morgen nog niet weg hier!

Aan vandaag maken we niet teveel woorden vuil: het is vooral erg ver rijden. Na een kort afscheid van Panzi (we willen niet weg!) en haar inwoners (inclusief een aai voor hond Sally) stappen we in de bus. We rijden om te beginnen dezelfde route als op de uitzichtendag en stoppen deze keer wèl bij de enorme Baoab die langs de kant van de weg staat. We schatten dat er heel wat mensen voor nodig zijn om die te omhelzen!

Daarna rijden we door de bergen verder en al snel komen we in één van de bergpassen in de mist terecht. Daarna begint het nare weer. Het is regenachtig, de temperatuur is flink gezakt en het uitzicht wordt snel minder. We rijden - met een saaie stop bij een fast-food restaurant - in één keer door naare Pretoria, dat helemaal paars blijkt te zijn van de Jacaranda's! Kobus rijdt ons door de stad naar het Voortrekkermonument. Opgezet in de jaren 30 herdenkt dit monument de Trek van de Boeren. We hebben er zo hier en daar onze bedenkingen bij, maar tegelijk is dit voor tenminste één groep bewoners van dit bijzondere land een herinnering van één van de belangrijkste gebeurtenissen uit de geschiedenis.

Na Pretoria rijden we naar Johanneburg, waar we in de file terecht komen. We zitten een redelijk eind buiten het echte centrum van de stad, in Randburg Towers, maar lekker dichtbij een soort winkelcentrum / shopping area die erg lijkt op de Waterfront van Kaapstad. Na aankomst gooien we gauw onze spullen op de kamer en trekken we er lekker samen op uit. We eten we uitgebreid bij een visrestauranr, waar we aan het staartje van de maaltijd onverwacht en uitgebreid getrakteerd worden op een show door 2 buikdanseressen! Daarna lopen we terug en ploffen bekaf in bed. Nog maar één dagje...

De dag begint beroerd: na een goede nacht slaap en een goed (maar duur!) ontbijt heeft de regen nog steeds geen tekenen van ophouden vertoont. Als we om half 10 beneden staan, voor onze geplande tocht naar Soweto, blijkt Kobus te hebben gebeld. Hij staat in de file en is (te) laat. Rustig wachten we op zijn komst. Met Eddy en Esther (die samen in de stad naar wat musea gaan) is inmiddels afgesproken dat we het liefst een uurtje eerder weg willen (gezien onze ervaring met files van de dag ervoor). We zullen bericht achterlaten bij de receptie.

Kobus komt uiteindelijk, zwaar gefrustreerd, 3 kwartier te laat binnen. We verzekeren hem ervan dat het niet erg is (hij kan er tenslotte niets aan doen) en bespreken meteen dat we vanmiddag om half 4 weggaan. Daarna vertrekken we naar Soweto.

De rest van de dag staan we eigenlijk vooral in de file. De stad is een puinhoop: het regent (voor het eerst in weken en nog flink ook) zodat er overal ongelukken gebeuren op de weg. Bovendien is er een enorme stroomstoring waardoor een deel van de stoplichten niet werkt. Tot overmaat van ramp worden de Bokkies (de rugbyploeg van Zuid-Afrika die kampioen werd toen wij in Swasiland waren) vandaag gehuldig met een ereronde door de stad en een bezoek aan de president èn een gebouw op ongeveer een kilometer van het hotel. We plagen Kobus, die de hele reis heeft geroepen dat het verkeer in Johannesburg en Pretoria zo goed was, met de ellende.

We doen er dik een uur over om in Soweto te komen. Daar krijgen we van Kobus een rondrit van ongeveer 2 uur door deze bijzondere "stad" van 4 miljoen inwoners, 5000 scholen en een half miljoen taxi's. We zien olifantshuisjes (zo genoemd door het halfronde dak), die worden bewoond door 3 gezinnen, en chickentown, het armste onderdeel van Soweto, waar vooral illegalen uit Mozambique wonen. Deze mensen hebben niets: geen water (behalve een vervuild stroompje), geen electriciteit, geen sanitair, niets.
We zien de plaats waar de opstand van de zwarte studenten begon in de jaren 70 en bezoeken het museum dat staat naast de plek waar Hector Pietersen werd doorgeschoten. De foto van zijn lichaam dat door de stad werd gedragen door een medestudent, ging de hele wereld over en vormde het begin van de boycot van Zuid-Afrika. Het museum is indrukwekkend en heftig: de apartheid wordt bijna voelbaar en we kunnen ons nauwelijks voorstellen hoe het geweest moet zijn om te wonen in een land waar onderscheid op basis van huidskleur is vastgelegd in de wet. Stil komen we naar buiten.
We zien ook een ziekenhuis, van 8.500 bedden met een omtrek van 5 kilometer (!) waar onder andere geweldige oogspecialisten werken. We rijden langs public phones, gevestigd in een minihuisje van golfplaten. We zien borden waarop staat hoe duur het is om een huis te laten maken (1700 Rand - ongeveer 170 euro - voor een 1 kamer woning van golfplaat). We zien beesten die te koop zijn, om te slachten voor een begrafenis of bruiloft. Kortom: we komen ogen tekort.

Na ongeveer 2 uur doen we er deze keer méér dan een uur over om terug te komen in Johannesburg en inmiddels hebben we eigenlijk alleen nog tijd voor het halen van een broodje in de supermarkt en een afhaalkoffie bij de koffiebar. Dan moeten we naar het hotel en pakken we de tassen. Eddy en Esther hebben gelukkig een leuke dag gehad en in de bus naar de luchthaven wisselen we verhalen uit. Daar hebben we de tijd voor: uiteindelijk doen we bijna 2 uur over de tocht van 30 kilometer.

Op de luchthaven nemen we afscheid van Kobus en dat is niet leuk! Kobus, ook op deze plaats nogmaals heel, heel erg bedankt voor een bijzondere en mooie reis.We hebben erg genoten van je kennis en enthousiasme. Je weet goed hoe je "jouw mensen" moet "bederf" en ook dat vonden we heerlijk. Dank je wel en we hopen dat we in de gelegenheid zijn om je nog eens terug te zien! We raden je in ieder geval van harte aan, aan iedereen die ook Zuid-Afrika wil bezoeken en een goede, enthousiaste gids zoekt!

De rest van de dag is zo mogelijk nog meer wachten: inchecken, laatste souvenirtje shoppen, koffie drinken en eindelijk inchecken. De stoelen lijken deze keer iets beter, dus ook Martijn  zit goed. Als we in de lucht zijn kijken we Die Hard 4 en eten. Na een wijntje doen we pogingen om te slapen.

Het is tegen half 6 (Zuid-Afrika en Nederlandse tijd) als Karin haar ogen open doet. Martijn blijkt de hele nacht nauwelijks een oog dicht te hebben gedaan. Redelijk brak weten we een matig ontbijt weg te werken (we zijn KLAAR met die Engelse ontbijtjes) en daarna wachten we tot we rond 20 over 7 landen.

De overstap verloopt bijzonder soepel, al moeten we deze keer wel naar een ander gebouw. Gebouw door, controle door, met een bus, trappen op... Afijn, en dan drinken we koffie en wachten we op de vervolgvlucht naar Nederland. Die vertrekt èn landt keurig op tijd. In de lucht is er tijd voor één kopje koffie en eén broodje.

Nederland is grijs en nog net even iets kouder dan Zuid-Afrika (maar: geen files vandaag!). Gelukkig hebben we de koffers snel en dan nemen we afscheid van de groep. We hopen dat iedereen een goede thuisreis had. En ook op deze plek: Eddy, Esther, Wilma, Cees, Anneke, Cees, Sietse, Janneke, Jan en Trijnie heel erg bedankt voor jullie bijdrage aan deze fantastische reis!

Harro en Eveline halen ons gelukkig op en al in de auto kletsen we honderduit over het land, de mensen, de beesten, het eten en alle andere facetten die ons te binnen schieten. Zuid-Afrika wordt met recht de regenboognatie genoemd: alle kleuren hebben we gezien en van elke kleur hebben we genoten. Tegelijk hebben we nog maar een fractie geleerd over dit complexe land en veel te weinig gezien naar ons zin. Wat ons betreft daarom:

"Ons het genietet en ons gaat terug"